Voor het eerst in een Duitse EPPO-zaak zijn kopstukken van een btw-carrouselfraude (€ 200 miljoen schade, witgewassen via Hawala-bankieren) niet alleen voor belastingontduiking, maar expliciet als leden van een criminele organisatie veroordeeld.
Op 23 oktober 2026 heeft het Landgericht Düsseldorf (Duitsland) in een door het Europees Openbaar Ministerie (EPPO) geleid onderzoek een baanbrekend vonnis gewezen. In het megadossier ‘Goliath’ zijn twee kopstukken veroordeeld voor hun rol in een grootschalige intracommunautaire btw-carrouselfraude waarmee tussen 2019 en 2023 circa € 200 miljoen schade is toegebracht aan nationale en Europese begrotingen. Voor de fiscale en strafrechtelijke rechtspraktijk is vooral de juridische kwalificatie van belang: het is de eerste EPPO-zaak in Duitsland waarin de rechter btw-fraudeurs expliciet veroordeelt als leden van een criminele organisatie.
De strafrechtelijke mijlpaal van 23 oktober 2026
Het onderzoek van het EPPO-kantoor in Hamburg richtte zich op een vertakt internationaal netwerk dat handelde in consumentenelektronica, met name Apple AirPods. Het Landgericht Düsseldorf legde op 23 oktober 2026 zware onvoorwaardelijke gevangenisstraffen op aan twee hoofdverdachten:
- Een Turkse staatsburger (de facto leider): Veroordeeld tot 7 jaar en 2 maanden gevangenisstraf wegens deelname aan een criminele organisatie, het plegen van btw-fraude in 26 gevallen als feitelijk leidinggevende, en medeplichtigheid aan btw-fraude bij 10 brievenbusmaatschappijen (missing traders en buffers).
- Een Deense staatsburger: Veroordeeld tot 5 jaar en 8 maanden gevangenisstraf wegens het ondersteunen van een criminele organisatie en medeplichtigheid aan btw-fraude in vijf zaken.
Beide veroordeelden zaten al straffen van meer dan vijf jaar uit na een eerdere deelveroordeling in hetzelfde Goliath-dossier in maart 2025 (waarbij destijds € 26 miljoen aan fiscale schade bewezen werd verklaard). Twee andere aangeklaagden in dit dossier wachten hun proces in Duitsland nog af omdat zij gedetineerd zitten in Denemarken. Tegen een vijfde verdachte (een formele directeur van een van de hoofdbedrijven die zelf niet betrokken bleek bij de btw-fraude) is de vervolging geseponeerd. Het vonnis is gewezen in eerste aanleg en staat nog open voor hoger beroep.
Chronologie van Operatie Goliath
Uit de opeenvolgende processtukken en persberichten van het EPPO (2023–2026) blijkt hoe het netwerk stapsgewijs is opgerold:
- 2017 – 2019 | Oorsprong in ‘Swedish Attack’ en start eigen netwerk
De twee hoofdverdachten maken aanvankelijk deel uit van het netwerk achter de zogeheten ‘Swedish attack’, een btw-fraudeconstructie die tussen 2017 en 2021 miljoenen euro’s schade aanricht in Zweden. In 2019 zetten zij parallel daaraan hun eigen organisatie op om hogere marges uit btw-carrousels te behalen. - 22 november 2023 | Gecoördineerde invallen door het EPPO
Het EPPO voert een grootschalige internationale actie uit tegen de criminele organisatie. Een van de kopstukken wordt direct gearresteerd. De Deense medeverdachte weet op dat moment te ontkomen en duikt onder. - 23 mei – 5 juni 2024 | Opsporing en arrestatie in Kenia
Na een internationale observatieoperatie van 6 maanden wordt de voortvluchtige Deen op 23 mei 2024 in Nairobi (Kenia) aangehouden en op 5 juni 2024 via de luchthaven van Frankfurt uitgeleverd. - 28 maart 2025 | Eerste deelveroordeling hoofdverdachten
Het Landgericht Düsseldorf veroordeelt de Turkse en Deense leiders in een eerste tranche (schade circa € 26 miljoen) tot respectievelijk 5 jaar en 9 maanden en 5 jaar en 2 maanden cel, inclusief vermogensconfiscaties van ruim € 530.000. Een Hongaarse medeverdachte treft een schikking voor € 75.000. - 31 oktober 2025 | Uitbreiding aanklacht naar € 188+ miljoen en Hawala-witwassen
Het EPPO in Hamburg brengt een nieuwe, omvangrijke tenlastelegging uit tegen vijf verdachten (drie Denen en twee Turken) voor meer dan honderd gevallen van gekwalificeerde belastingfraude en grootschalig witwassen. - 23 oktober 2026 | Mijlpaalvonnis: veroordeling als criminele organisatie:
De rechtbank in Düsseldorf acht voor het eerst in een Duitse EPPO-btw-zaak het lidmaatschap van een criminele organisatie bewezen en stelt de totale begrotingsschade tussen 2019 en 2023 vast op € 200 miljoen.
Modus operandi: ‘End-to-end’ carrouselfraude en ondergronds bankieren
Waar klassieke btw-carrousels vaak bestaan uit losse schakels die opportunistisch samenwerken, stelde de rechtbank vast dat de verdachten in Goliath een volledig geïntegreerde (‘end-to-end’) organisatie runden:
- Aansturing vanuit Istanbul: De daadwerkelijke handel in elektronica (zoals AirPods) werd centraal gecoördineerd vanuit een kantoor in Istanbul (Turkije), terwijl in Duitsland, Frankrijk, Hongarije en Zweden meerdere lagen van schijnvennootschappen (missing traders en bufferbedrijven) werden opgetuigd. Zelfs een Ierse pub in Denemarken werd ingezet voor gefingeerde leveringen.
- Stromanconstructies en malafide notaris: De organisatie maakte gebruik van stromannen (onder meer uit Polen en Litouwen), vervalste identiteitsdocumenten en versleutelde chatcommunicatie. Cruciaal in de facilitering was de samenwerking met een voormalig notaris, die oprichtingsakten en documenten passeerde zonder dat de stromannen fysiek aanwezig waren.
- Witwassen via het Hawala-systeem: Om de herkomst van de achterovergedrukte btw te verhullen en het geld buiten het zicht van het reguliere bancaire toezicht (AML) te houden, maakte het netwerk gebruik van Hawala-bankieren. Via dit informele, op vertrouwensmakelaars gebaseerde betalingssysteem werden criminele opbrengsten verrekend tussen Europese vennootschappen en bedrijven in Turkije, het Midden-Oosten en Noord-Afrika. In het onderzoek kwamen daarnaast schijnadviesbureaus en een blockchainbedrijf voor de aankoop van cryptovaluta naar voren.
Betekenis voor de Europese en Nederlandse btw-praktijk
Hoewel het vonnis van het Landgericht Düsseldorf een strafrechtelijke uitspraak betreft, raakt de uitkomst direct aan de fiscale btw-rechtspraktijk en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU).
1. Bewijslast bij ‘wist of had moeten weten’ (Kittel / Italmoda)
Op grond van vaste HvJ EU-rechtspraak (waaronder Kittel, C-439/04 en Italmoda, C-131/13) dient de belastingdienst het recht op vooraftrek of de toepassing van het nultarief bij intracommunautaire leveringen te weigeren indien de belastingplichtige wist of had moeten weten dat hij met zijn aankoop of verkoop deelnam aan een btw-fraude in de keten.
- In de populaire en fraudegevoelige elektronicabranche (zoals handel in AirPods en smartphones) vormt een strafrechtelijke vaststelling dat een keten als een gesloten criminele organisatie opereerde zwaarwegend bewijs voor fiscale autoriteiten.
- Wanneer betalingen in een handelsketen lopen via derden, buitenlandse verrekenkantoren of informele circuits (zoals Hawala-compensaties), is voor reguliere marktpartijen in de keten vrijwel direct sprake van een onderzoeksplicht. Het negeren van dergelijke betaalroutes leidt fiscaal onherroepelijk tot verlies van het recht op aftrek of het btw-nultarief.
2. Verschuiving naar PIF-strafrecht en grensoverschrijdende confiscatie
Sinds de implementatie van de PIF-richtlijn (Richtlijn (EU) 2017/1371) wordt grensoverschrijdende btw-fraude met een schade van ten minste € 10 miljoen aangemerkt als een strafbaar feit dat de financiële belangen van de Unie schaadt. Door btw-carrousels niet langer louter als fiscale delicten te vervolgen, maar als georganiseerde misdaad, krijgt het EPPO toegang tot zwaardere opsporingsmiddelen, langere verjaringstermijnen en ruimere mogelijkheden voor grensoverschrijdende vermogensconfiscatie.
Zoals ook internationale financiële misdaadanalyses en rapportages van de FATF over ondergronds bankieren benadrukken, toont Goliath aan dat het blootleggen van de missing trader op zichzelf niet volstaat: de vervolging richt zich in toenemende mate op de informele financiële infrastructuur (zoals Hawala-brokers en facilitators) waarlangs de btw-opbrengsten de EU verlaten.
Bronnen:
– EPPO Persbericht (23 oktober 2026): Investigation Goliath: First convictions as members of criminal organisation in €200 million VAT fraud scheme using Hawala network.
– EPPO Eerdere berichtgeving dossier Goliath: Aanklacht van 31 oktober 2025 (Five indicted for €188 million VAT fraud and Hawala money laundering), veroordeling van 1 april 2025 (Ringleaders convicted of multi-million VAT fraud) en arrestatiebericht van 10 juni 2024 (EPPO arrests ringleader in Kenya).
Afbeelding en samenvatting door de redactie m.b.v. Gemini