Btw-aftrek werkruimten in woning DGA als algemene kosten fiscale eenheid

Instantie
Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch
Datum uitspraak
28-10-2026
Datum publicatie
10-11-2026
Zaaknummer
24/1058 tot en met 24/1062
Formele relaties
Eerste aanleg: ECLI:NL:RBZWB:2024:3940, (Gedeeltelijke) vernietiging en zelf afgedaan
Rechtsgebieden
Belastingrecht
Bijzondere kenmerken
Hoger beroep
Inhoudsindicatie
Belanghebbende verhuurt werkruimtes en archiefruimte in de woning aan [Holding] BV en vormt een fiscale eenheid omzetbelasting met [Holding] BV. Hij vraagt om aftrek van voorbelasting op de kosten van de verhuurde ruimten. De inspecteur stelt dat er geen rechtstreeks verband is tussen de bouw- en inrichtingskosten van de betreffende ruimtes en de belaste omzet van de fiscale eenheid omzetbelasting. Het hof oordeelt dat de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte in de woning algemene kosten ten behoeve van de onderneming zijn. Nu vaststaat dat de fiscale eenheid de werkruimtes en de archiefruimte heeft gebezigd binnen het kader van zijn onderneming, heeft de fiscale eenheid recht op aftrek van voorbelasting op de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte.

Vindplaatsen
Rechtspraak.nl
Viditax (FutD) 2026111102
NLF 2026/2423
Verrijkte uitspraak
Uitspraak
GERECHTSHOF ’s-HERTOGENBOSCH
Team belastingrecht

Meervoudige Belastingkamer

Nummers: 24/1058 tot en met 24/1062

Uitspraak op het hoger beroep van

[belanghebbende] ,

wonend in [woonplaats] ,

hierna: belanghebbende,

tegen de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant (hierna: de rechtbank) van 12 juni 2024, nummers BRE 23/2578 tot en met BRE 23/2582 in het geding tussen belanghebbende en

de inspecteur van de Belastingdienst,

hierna: de inspecteur.

1Ontstaan en loop van het geding
1.1.
De inspecteur heeft naheffingsaanslagen omzetbelasting over de periode 1 oktober 2020 tot en met 31 maart 2021 opgelegd en teruggaafbeschikkingen omzetbelasting over de periode 1 juli 2020 tot en met 30 september 2020 en de periode 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021 afgegeven. Ook is een beschikking belastingrente over de periode 1 oktober 2020 tot en met 31 december 2020 afgegeven.

1.2.
Belanghebbende heeft bezwaar gemaakt. De inspecteur heeft uitspraken op bezwaar gedaan en de bezwaren gegrond verklaard. Hij heeft daarbij de naheffingsaanslag omzetbelasting over de periode 1 januari 2021 tot en met 31 maart 2021 verminderd. De overige naheffingsaanslagen, teruggaafbeschikkingen en beschikking belastingrente heeft de inspecteur gehandhaafd.

1.3.
Belanghebbende heeft tegen deze uitspraken beroepen ingesteld bij de rechtbank.

De rechtbank heeft de beroepen ongegrond verklaard.

1.4.
Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de rechtbank hoger beroep ingesteld bij het hof. De inspecteur heeft een verweerschrift ingediend.

1.5.
Belanghebbende heeft vóór de zitting nadere stukken ingediend. Deze stukken zijn doorgestuurd naar de inspecteur.

1.6.
De zitting heeft plaatsgevonden op 3 september 2026 in ’s-Hertogenbosch. Daar zijn verschenen [gemachtigde] , als gemachtigde van belanghebbende, en, namens de inspecteur, [inspecteur 1] , [inspecteur 2] en [inspecteur 3] .

1.7.
De inspecteur heeft voor de zitting een pleitnota met één bijlage toegezonden aan het hof. De griffier heeft deze pleitnota doorgestuurd naar belanghebbende. Deze pleitnota wordt met instemming van partijen geacht ter zitting te zijn voorgelezen.

1.8.
Het hof heeft aan het einde van de zitting het onderzoek gesloten.

2Feiten
2.1.
Belanghebbende was statutair bestuurder van [Holding] B.V. De aandelen van [Holding] B.V. werden gehouden door [bedrijf 1] (STAK). Belanghebbende was als bestuurder van de STAK geregistreerd.

2.2.
Belanghebbende verrichtte op grond van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden voor [Holding] B.V. en ontving voor deze werkzaamheden een salaris van [Holding] B.V. [Holding] B.V. exploiteerde in de jaren 2020 en 2021 twee [fastfood] restaurants. Zij vormde tezamen met haar werkmaatschappijen [bedrijf 2] B.V. en [bedrijf 3] B.V. een fiscale eenheid voor de omzetbelasting.

2.3.
Vanaf medio 2019 heeft belanghebbende een woning laten bouwen. In de woning waren enkele ruimtes ingericht als kantoor, directiekamer en archiefruimte (de werkruimtes en de archiefruimte). De werkruimtes en de archiefruimte waren niet via een aparte ingang bereikbaar en hebben geen eigen sanitaire voorzieningen. De directiekamer bevond zich op de begane grond, het kantoor was op de eerste verdieping gelegen en de archiefruimte op de zolderverdieping. Belanghebbende heeft de woning in januari 2021 in gebruik genomen.

2.4.
Op 1 december 2019 heeft belanghebbende met [Holding] B.V. een ‘intentieovereenkomst huur werkruimte’ gesloten. In verband met de voorgenomen met omzetbelasting belaste verhuur van onroerend goed heeft belanghebbende aan de inspecteur verzocht een btw-nummer af te geven en btw-aangiften uit te reiken. De inspecteur heeft met terugwerkende kracht per 1 oktober 2019 een btw-nummer aan belanghebbende verstrekt.

2.5.
Belanghebbende verhuurde de kantoorruimtes en de archiefruimte met ingang van 15 januari 2021 aan [Holding] B.V. Daartoe hebben belanghebbende en [Holding] B.V. een huurovereenkomst kantoorruimte gesloten. De looptijd van de huurovereenkomst bedroeg 10 jaar. Behoudens beëindiging door opzegging werd de huurovereenkomst daarna voor onbepaalde tijd voortgezet. De huurprijs bedroeg € 29.242 per jaar (€ 2.436,88 per maand). Partijen hebben geopteerd voor belaste verhuur als bedoeld in artikel 11, lid 1, letter b, onder 5, Wet op de omzetbelasting 1968 (hierna: Wet OB). In de huurovereenkomst is vermeld dat over de huurprijs omzetbelasting in rekening wordt gebracht.

2.6.
Het gehuurde mocht door huurder uitsluitend worden gebruikt als kantoorruimte en archiefruimte. Deze ruimtes hadden geen eigen in- of opgang en eigen sanitaire voorzieningen. In de archiefruimte op zolder waren tevens twee warmte-terug-win-units (WTW-units) geïnstalleerd. Deze installaties dienden te allen tijde bereikbaar te zijn voor de bewoners. Belanghebbende gebruikte het gehuurde voor werkzaamheden die hij voor [Holding] B.V. verrichte, de dochter van belanghebbende gebruikte het gehuurde voor werkzaamheden voor dochtervennootschappen van [Holding] B.V. en de zoon, die eveneens enkele [fastfood] restaurants exploiteert, gebruikte een ruimte voor overleg met belanghebbende over de exploitatie van dit soort restaurants. De zoon en dochter betaalden geen vergoeding voor het gebruik van de ruimtes. In de archiefruimte werden documenten van [Holding] B.V. bewaard.

2.7.
Belanghebbende ontving van de holding een vergoeding van € 2.436,88 per maand voor het ter beschikking stellen van de werkruimtes en de archiefruimte. De vergoeding werd, evenals het salaris dat belanghebbende van de holding ontvangt, belast als loon voor de loonbelasting.

2.8.
Belanghebbende heeft in verband met de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte aftrek van voorbelasting geclaimd. De inspecteur heeft deze aftrek gecorrigeerd.

2.9.
De naheffingsaanslagen en teruggaafbeschikkingen betreffen de volgende perioden en bedragen:

Tijdvak

Nummer aanslag

Bedrag OB

Belastingrente

Q3 2020

[aanslagnummer 1]

nihil

Q4 2020

[aanslagnummer 2]

€ 9.600

€ 459

Q1 2021

[aanslagnummer 3]

€ 36.362

Q1 2021

[aanslagnummer 4]

nihil

Q2 2021

[aanslagnummer 5]

€ 1.248-/-

2.10.
De inspecteur heeft bij uitspraak op bezwaar de naheffingsaanslag omzetbelasting over de periode 1 januari 2021 tot en met 31 maart 2021 verminderd tot € 29.612. De overige naheffingsaanslagen, teruggaafbeschikkingen en beschikking belastingrente heeft de inspecteur gehandhaafd.

2.11.
De rechtbank heeft de beroepen ongegrond verklaard en de naheffingsaanslagen, teruggaafbeschikkingen en beschikking belastingrente gehandhaafd.

3Geschil en conclusies van partijen
3.1.
Het geschil betreft het antwoord op de vraag of belanghebbende recht heeft op aftrek van voorbelasting in verband met de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte in zijn woning. Meer specifiek is de vraag of de door belanghebbende gemaakte bouw- en inrichtingskosten voor de verhuurde ruimtes in rechtstreeks verband staan met de economische activiteit van de fiscale eenheid omzetbelasting.

3.2.
Belanghebbende is van mening dat belanghebbende recht heeft op aftrek van omzetbelasting en concludeert tot vernietiging van de uitspraak van de rechtbank en tot vernietiging van de naheffingsaanslagen en tot wijziging van de teruggaafbeschikkingen. De inspecteur concludeert tot bevestiging van de uitspraak van de rechtbank.

4Gronden
Ten aanzien van het geschil

4.1.
In zijn pleitnota heeft de inspecteur ondubbelzinnig en uitdrukkelijk verklaard dat belanghebbende in de onderhavige periode een fiscale eenheid omzetbelasting vormde met [Holding] B.V. Dit betekent dat niet meer in geschil is of de verhuur van de werkruimtes en de archiefruimte een economische activiteit is en dat ook niet meer in geschil is of belanghebbende zelfstandig handelt en ondernemer is in de zin van artikel 7 Wet OB). Dit betekent dat enkel nog in geschil is of de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte in de woning van belanghebbende rechtstreeks verband houden met de economische activiteit van de fiscale eenheid omzetbelasting als geheel.

4.2
Belanghebbende stelt dat er een rechtstreeks verband is tussen de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte. In 2018 had belanghebbende al de intentie werkruimtes te verhuren aan [Holding] B.V.; in 2018 zijn de werkruimtes al aangegeven op de bouwtekeningen en heeft belanghebbende al overleg gehad met een adviseur over de fiscale aspecten van de werkruimtes. Ten aanzien van het gebruik van de ruimtes door de dochter en zoon van belanghebbende stelt belanghebbende dat de dochter eveneens werkzaam is voor de restaurants die tot de fiscale eenheid omzetbelasting behoren en dat haar salariskosten worden doorbelast aan de dochtervennootschappen van [Holding] B.V. Belanghebbende gebruikt de werkruimte eveneens voor zakelijk overleg met zijn zoon die eveneens franchisenemer is van een aantal andere [fastfood] restaurants.

4.3.
De inspecteur stelt dat er, mede gezien de aard van de kosten, geen rechtstreeks verband is tussen de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte in de woning van belanghebbende en de belaste omzet van de fiscale eenheid omzetbelasting: de levering van spijzen en dranken vanuit de restaurants. Ook stelt de inspecteur dat de zoon en dochter van belanghebbende de ruimtes ook gebruiken voor activiteiten die niet tot de fiscale eenheid omzetbelasting behoren en dat dat van belang is voor het causale verband tussen de kosten en de belaste omzet. Verder stelt de inspecteur dat geen recht op aftrek van omzetbelasting bestaat, omdat belanghebbende de kosten voor de (privé)woning ‘hoe dan ook’ als privépersoon zou hebben gemaakt.

4.4.
In het geval het hof tot het oordeel komt dat belanghebbende recht heeft op een aftrek van voorbelasting, dan zijn partijen het erover eens dat het aftrekrecht 14% van de bouwkosten van de woning bedraagt: een bedrag van € 82.092.

4.5.
Op belanghebbende rust de bewijslast aannemelijk te maken dat zij voldoet aan de voorwaarden voor aftrek van voorbelasting. Dit betekent dat belanghebbende aannemelijk moet maken dat de kosten waarop de in aftrek gebrachte omzetbelasting betrekking heeft, zijn gebruikt voor belaste handelingen dan wel behoren tot de algemene kosten van diens economische activiteit.

4.6.
Het hof is van oordeel dat de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte in de woning algemene kosten ten behoeve van de onderneming zijn. Belanghebbende is als statutair bestuurder en als werknemer verantwoordelijk voor het bestuur van de gehele onderneming van de fiscale eenheid, te weten de exploitatie van restaurants. Belanghebbende heeft aannemelijk gemaakt dat de werkruimtes en de archiefruimte worden gebruikt voor het verrichten van zijn werkzaamheden binnen de fiscale eenheid. Indien de inspecteur beoogt te stellen dat er een één op één relatie moet zijn tussen de kosten en het verstrekken van spijzen en dranken vanuit de restaurants, dan geldt dit naar het oordeel van het hof niet voor deze algemene kosten. Omdat de kosten in meer algemene zin verband houden met de onderneming van de fiscale eenheid in haar geheel, vormen zij algemene kosten in de zin van de omzetbelasting.

4.7.
Ten aanzien van het gebruik van de ruimtes door de dochter en de zoon van belanghebbende heeft belanghebbende aannemelijk gemaakt dat de dochter werkzaam is voor twee restaurants die binnen de fiscale eenheid omzetbelasting vallen. Naar het oordeel van het hof staat daarmee vast dat het gebruik van de kantoorruimte door de dochter van belanghebbende eveneens zakelijk is. Ook het gebruik van de ruimtes voor overleg met de zoon van belanghebbende, die net als belanghebbende franchisenemer is van [fastfood] restaurants, gebeurt naar het oordeel van het hof ten behoeve van de onderneming van de fiscale eenheid. Daarmee staat vast dat ook dit gebruik van de betreffende ruimtes zakelijk is.

4.8.
Voor zover de inspecteur betoogt dat geen recht op aftrek van voorbelasting bestaat, omdat in de onderhavige kwestie de gemaakte kosten hun uitsluitende oorzaak zouden vinden in de behartiging van de persoonlijke belangen van belanghebbende, het zogenoemde ‘hoe dan ook’ criterium1, faalt dit betoog naar het oordeel van het hof. De onderhavige nieuwbouwwoning is een investeringsgoed. Dat brengt mee dat bij de beoordeling of en in hoeverre een recht op aftrek bestaat bij de aanschaf van een dergelijk goed geen onderscheid kan worden gemaakt tussen de aanschaf van de woning en de werkruimtes en archiefruimte. Gelet daarop kan de toetsing uit het arrest van de Hoge Raad van 16 juli 2021 of de belastingplichtige de desbetreffende uitgaven ook zou hebben gedaan wanneer hij geen belastbare activiteit had uitgeoefend, niet plaatsvinden.

4.9.
Nu vaststaat dat de fiscale eenheid de werkruimtes en de archiefruimte heeft gebezigd binnen het kader van zijn onderneming en dat deze kosten kunnen worden aangemerkt als algemene kosten voor de heffing van de omzetbelasting, heeft de fiscale eenheid omzetbelasting recht op aftrek van voorbelasting op de bouw- en inrichtingskosten van de werkruimtes en de archiefruimte.

4.10.
Nu het hof tot het oordeel komt dat belanghebbende recht heeft op aftrek van voorbelasting en partijen het erover eens zijn dat het aftrekrecht 14% van de bouwkosten van de woning bedraagt, heeft belanghebbende recht op aftrek van voorbelasting over de periode derde kwartaal 2020 tot en met tweede kwartaal 2021 voor een bedrag van in totaal € 82.092.

Tussenconclusie

4.11.
De slotsom is dat het hoger beroep gegrond is.

Ten aanzien van het griffierecht

4.12.
De heffingsambtenaar dient aan belanghebbende het bij de rechtbank en het hof betaalde griffierecht van € 184 respectievelijk € 279 te vergoeden, omdat het hoger beroep gegrond is en de uitspraak van de rechtbank wordt vernietigd.

Ten aanzien van de kosten van het bezwaar

4.13.
De inspecteur heeft in de uitspraak op bezwaar het verzoek om vergoeding van de kosten van één bezwaar toegewezen voor een bedrag van € 592. Het verzoek om vergoeding van de kosten voor de overige vier bezwaren heeft de inspecteur afgewezen. De kosten van bezwaar dienen alleen te worden vergoed als het bestreden besluit wordt herroepen wegens een onrechtmatigheid die aan het bestuursorgaan te wijten is.2 Die onrechtmatigheid bestaat in dit geval uit het opleggen van naheffingsaanslagen voor een te hoog bedrag en het geven van teruggaafbeschikkingen voor een te laag bedrag. Het hof veroordeelt daarom de inspecteur in de kosten die belanghebbende in verband met de behandeling van het bezwaar redelijkerwijs heeft moeten maken.

4.14.
Het hof stelt de kosten van bezwaar op 2 (punten)3 x € 666 (waarde per punt) x 1 (factor gewicht van de zaak) x 1,5 (factor samenhangende zaken) is € 1.998, onder verrekening van het reeds door de inspecteur uitbetaalde bedrag van € 592.

Ten aanzien van de proceskosten

4.15.
Het hof veroordeelt de inspecteur tot vergoeding van de kosten die belanghebbende redelijkerwijs heeft moeten maken in verband met de behandeling van het beroep bij de rechtbank en het hoger beroep bij het hof, omdat het door belanghebbende ingestelde (hoger) beroep gegrond is.

4.16.
Het hof stelt de tegemoetkoming voor de beroepsfase op 2 (punten)4 x € 934 (waarde per punt) x 1 (factor gewicht van de zaak) x 1,5 (factor samenhangende zaken) is € 2.802.

4.17.
Het hof stelt de tegemoetkoming voor de hogerberoepsfase op 2 (punten)5x € 934 (waarde per punt) x 1 (factor gewicht van de zaak) x 1,5 (factor samenhangende zaken) is € 2.802.

4.18.
Gesteld noch gebleken is dat belanghebbende overige voor vergoeding in aanmerking komende kosten als bedoeld in artikel 1 van het Besluit proceskosten bestuursrecht heeft gemaakt.

5Beslissing
Het hof:

–
verklaart het hoger beroep gegrond;

–
vernietigt de uitspraak van de rechtbank;

–
vernietigt de uitspraak op bezwaar voor het 3e kwartaal 2020 met nummer [aanslagnummer 1] en verleent een teruggaaf van € 6.233;

–
vernietigt de uitspraak op bezwaar voor het 4e kwartaal 2020 met nummer [aanslagnummer 2] en vernietigt de naheffingsaanslag;

–
vernietigt de uitspraak op bezwaar voor het 1e kwartaal 2021 met nummer [aanslagnummer 3] en vernietigt de naheffingsaanslag;

–
vernietigt de uitspraak op bezwaar voor het 1e kwartaal 2021 met nummer [aanslagnummer 4] en verleent een teruggaaf van € 33.907;

–
vernietigt de uitspraak op bezwaar voor het 2e kwartaal 2021 met nummer [aanslagnummer 5] en verleent een teruggaaf van € 3.988;

–
vernietigt de beschikking belastingrente voor het 4e kwartaal 2020;

–
bepaalt dat de inspecteur aan belanghebbende het betaalde griffierecht voor de behandeling van het beroep bij de rechtbank en het hoger beroep bij het hof van, in totaal, € 463 vergoedt;

–
veroordeelt de inspecteur in de kosten van het bezwaar van € 1.998; onder verrekening van het reeds door de inspecteur uitbetaalde bedrag van € 592;

–
veroordeelt de inspecteur in de kosten van het geding bij de rechtbank en het hof van, in totaal, € 5.604.

De uitspraak is gedaan door T.A. Gladpootjes, voorzitter, J. Wessels en H.W.M. van Kesteren, in tegenwoordigheid van V.J. Weekers, als griffier.

De beslissing is in het openbaar uitgesproken op 28 oktober 2026 en een afschrift van de uitspraak is op die datum in Mijn Rechtspraak geplaatst. Aan de partij die niet digitaal procedeert, is een afschrift op die datum aangetekend per post verzonden.

De griffier, De voorzitter,

V.J. Weekers T.A. Gladpootjes

Het aanwenden van een rechtsmiddel

Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.

Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).

Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:

Bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd.

(Alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;

Het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:

de naam en het adres van de indiener;

de dagtekening;

een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;

e gronden van het beroep in cassatie.

Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad.

In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de andere partij te veroordelen in de proceskosten.

1Hoge Raad 16 juli 2021, ECLI:NL:HR:2021:1158.

2Artikel 7:15, lid 2, Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb).

31 punt voor bezwaarschrift en 1 punt voor het horen in bezwaar, zie Besluit proceskosten bestuursrecht.

41 punt voor beroepschrift en 1 punt voor het verschijnen op de zitting, zie Besluit proceskosten bestuursrecht.

51 punt voor hogerberoepschrift en 1 punt voor het verschijnen op de zitting, zie Besluit proceskosten bestuursrecht.

ECLI:NL:GHSHE:2026:2995