A exploiteert een eenmanszaak en verzuimt om over het vierde kwartaal van 2018 tijdig de vereiste aangifte omzetbelasting in te dienen. Nadat de Belastingdienst een ambtshalve systeemaanslag heeft opgelegd, dient A alsnog een negatieve aangifte in met een verzoek om teruggaaf van € 1.449, waarin € 91.677 aan voorbelasting wordt geclaimd. Omdat A niet tijdig de gevraagde specificaties en facturen overlegt, legt de Belastingdienst een naheffingsaanslag van € 90.228 op. In bezwaar vermindert de Belastingdienst de aanslag naar € 45.294, waarbij de aftrek van € 30.023 aan voorbelasting op vijf facturen van een samenwerkingspartner wordt geweigerd wegens het ontbreken van een deugdelijke prestatieomschrijving en tijdvakafbakening. Nadat de rechtbank de naheffingsaanslag in stand laat en het gerechtshof Den Haag deze vermindert, verklaart de HR het cassatieberoep van de staatssecretaris gegrond. De HR oordeelt dat wegens het niet doen van de vereiste aangifte de omkering en verzwaring van de bewijslast van toepassing is en verwijst het geding naar het gerechtshof Amsterdam.
In het geding na verwijzing is de vraag of de naheffingsaanslag omzetbelasting, zoals verminderd bij de uitspraak op bezwaar, naar het juiste bedrag is vastgesteld. De centrale rechtsvraag luidt of A onder het regime van de verzwaarde bewijslast overtuigend heeft aangetoond dat hij recht heeft op aftrek van de voorbelasting die op de vijf betwiste facturen is vermeld.
Gerechtshof Amsterdam verklaart het hoger beroep ongegrond en bevestigt de uitspraak van de rechtbank. Het hof stelt vast dat de facturen met de summiere omschrijving ‘verrichte werkzaamheden [maand]’ niet voldoen aan de formele vereisten van artikel 35a Wet OB, aangezien inzicht in de aard, omvang en datum van de prestaties ontbreekt. Weliswaar mag het aftrekrecht op grond van HvJ 15 september 2016, Barlis, C-516/14, ECLI:EU:C:2016:690 niet uitsluitend op formele gebreken worden geweigerd wanneer de materiële gegevens vaststaan, maar A slaagt er niet in overtuigend aan te tonen dat de prestaties daadwerkelijk zijn verricht en gebruikt voor belaste handelingen. Voorts kan niet worden getoetst of het algemene btw-tarief terecht in rekening is gebracht, wat volgens HvJ 13 december 1989, Genius Holding, C-342/87, ECLI:EU:C:1989:635 een vereiste is voor aftrek, terwijl ook HvJ 4 september 2025, SC Arcomet Towercranes SRL, C-726/23, ECLI:EU:C:2025:646 bevestigt dat de Belastingdienst aanvullende bewijzen mag verlangen om te controleren of aan de materiële voorwaarden is voldaan.
Afbeelding en samenvatting door de redactie m.b.v. Gemini
Instantie
Gerechtshof Amsterdam
Datum uitspraak
13-08-2026
Datum publicatie
19-11-2026
Zaaknummer
26/113
Rechtsgebieden
Belastingrecht
Bijzondere kenmerken
Hoger beroep,Verwijzing na Hoge Raad
Inhoudsindicatie
Naheffingsaanslag omzetbelasting; verzwaarde bewijslast; belanghebbende heeft niet overtuigend aangetoond dat hij recht heeft op aftrek van voorbelasting
Vindplaatsen
Rechtspraak.nl
Viditax (FutD) 2026111902
Verrijkte uitspraak
Uitspraak
GERECHTSHOF AMSTERDAM
kenmerk 26/113
13 augustus 2026
uitspraak van de tweede meervoudige belastingkamer
op het hoger beroep – na verwijzing door de Hoge Raad der Nederlanden – van
[X] , wonende te [Z] , belanghebbende,(gemachtigde: N. Idrissi)
tegen de uitspraak van 26 april 2022 in de zaak met kenmerk SGR 21/3599 van de rechtbank Den Haag (hierna: de rechtbank) in het geding tussen
belanghebbende,
en
de inspecteur van de Belastingdienst, de inspecteur.
1Ontstaan en loop van het geding
1.1.
Aan belanghebbende is over het tijdvak van 1 oktober 2018 tot en met 31 december 2018 een naheffingsaanslag in de omzetbelasting opgelegd van € 90.228. De inspecteur heeft daarnaast aan belanghebbende een verzuimboete opgelegd van € 5.278 en € 2.185 aan belastingrente in rekening gebracht.
1.2.
Bij uitspraak op bezwaar heeft de inspecteur de naheffingsaanslag verminderd tot € 45.294, de verzuimboete verminderd tot € 4.529 en de belastingrente verminderd tot € 1.097.
1.3.
Op het daartegen ingestelde beroep heeft de rechtbank als volgt beslist:
“De rechtbank:
– verklaart het beroep voor zover gericht tegen de verzuimboete gegrond en vernietigt de uitspraak op bezwaar voor zover betrekking hebbend op deze boete;
– vernietigt de verzuimboete en bepaalt dat deze uitspraak in de plaats treedt van het vernietigde deel van de uitspraak op bezwaar;
– verklaart het beroep voor het overige ongegrond;
– draagt verweerder op het betaalde griffierecht van € 181 aan eiser te vergoeden.”
1.4.
Belanghebbende heeft tegen de uitspraak van de rechtbank hoger beroep ingesteld. Het Gerechtshof Den Haag heeft in zijn uitspraak van 20 april 2023 (nr. BK-22/00539) als volgt beslist:
“Het Gerechtshof;
– vernietigt de uitspraak van de Rechtbank, doch uitsluitend voor zover die ziet op de naheffingsaanslag en de beschikking inzake belastingrente;
– vernietigt de uitspraak op bezwaar voor zover die ziet op de naheffingsaanslag en de beschikking inzake belastingrente;
– vermindert de naheffingsaanslag tot € 15.271 en vermindert de belastingrente dienovereenkomstig;
– veroordeelt de Inspecteur in de kosten van het hoger beroep aan de kant van belanghebbende, vastgesteld op € 837; en
– gelast de Inspecteur aan belanghebbende het in hoger beroep betaalde griffierecht van € 274 te vergoeden.”
1.5.
De Staatssecretaris van Financiën heeft tegen de uitspraak van het gerechtshof Den Haag beroep in cassatie ingesteld bij de Hoge Raad der Nederlanden. Bij arrest van 19 december 2025, nr. 23/02312, ECLI:NL:HR:2025:1958 (hierna: het arrest), heeft de Hoge Raad het beroep in cassatie gegrond verklaard, de uitspraak van het Gerechtshof Den Haag vernietigd (behoudens voor zover deze strekt tot bevestiging van de beslissingen van de rechtbank tot vernietiging van de boetebeschikking en tot vergoeding van het door belanghebbende aan de rechtbank betaalde griffierecht) en het geding naar het Gerechtshof Amsterdam (hierna: het Hof) verwezen ter verdere behandeling en beslissing van de zaak met inachtneming van het arrest.
1.6.
Partijen zijn door de griffier van het Hof in de gelegenheid gesteld een schriftelijke reactie op het arrest in te dienen. De inspecteur heeft van deze gelegenheid gebruik gemaakt bij brief van 7 juli 2026.
1.7.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 21 juli 2026. Belanghebbende is, zonder bericht, niet verschenen ter zitting. Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal opgemaakt dat met deze uitspraak wordt meegezonden.
2Feiten
2.1.
Het Gerechtshof Den Haag heeft de volgende feiten vastgesteld:
“2.1. Belanghebbende exploiteert met ingang van 1 januari 2016 een eenmanszaak onder de naam [bedrijf 1] . Volgens de inschrijving in het handelsregister van de Kamer van Koophandel betreft het een organisatieadviesbureau onder andere op het gebied van reclame en bedrijfsvormgeving, alsmede een klussenbedrijf. Daarnaast houdt belanghebbende zich bezig met import, export, inkoop, verkoop en handel in partijgoederen. Belanghebbende is ondernemer voor de omzetbelasting.
2.2.
Belanghebbende is door de Inspecteur uitgenodigd tot het doen van aangifte voor de omzetbelasting over het vierde kwartaal van 2018. De uiterste inleverdatum daarvoor was 31 januari 2019.
2.3.
Belanghebbende heeft niet uiterlijk op 31 januari 2019 de aangifte voor de omzetbelasting over het vierde kwartaal van 2018 ingediend. De Inspecteur heeft daarom met dagtekening 26 februari 2019 belanghebbende een naheffingsaanslag omzetbelasting voorzien van kenmerk [# 1] opgelegd naar een geschat verschuldigd bedrag van € 250 (systeemaanslag). Daarbij zijn een betaalverzuimboete van € 50 en een aangifteverzuimboete van € 65 opgelegd.
2.4.
Op 10 mei 2019 heeft belanghebbende over het vierde kwartaal van 2018 een negatieve aangifte voor de omzetbelasting ingediend. De volgens deze aangifte verschuldigde omzetbelasting bedraagt € 90.228, naar een omzet van € 434.260, en daarop heeft belanghebbende een bedrag van € 91.677 aan voorbelasting in aftrek gebracht. De aangifte resulteerde derhalve in een verzoek om teruggaaf van € 1.449. De Inspecteur heeft deze aangifte aangemerkt als een te laat ingediend bezwaar tegen de naheffingsaanslag. Bij uitspraak op bezwaar van 24 mei 2019 heeft de Inspecteur de naheffingsaanslag en de daarmee samenhangende betaalverzuimboete ambtshalve verminderd tot nihil. De aangifteverzuimboete is gehandhaafd.
2.5.
Bij brief van 13 mei 2019 heeft de Inspecteur belanghebbende verzocht een specificatie van de op de aangifte van 10 mei 2019 vermelde voorbelasting en kopieën van facturen waarop die voorbelasting in rekening is gebracht toe te sturen. Belanghebbende heeft hierop, ook na te zijn gerappelleerd, niet gereageerd.
2.6.
Met dagtekening 25 juli 2019 heeft de Inspecteur belanghebbende de in geding zijnde naheffingsaanslag in de omzetbelasting met kenmerk [# 2] (de naheffingsaanslag) opgelegd ten bedrage van € 90.228. Daarbij is de aangifteverzuimboete van € 5.278 opgelegd en is € 2.185 aan belastingrente in rekening gebracht.
2.7.
Belanghebbende heeft in de bezwaarfase de grootboekkaart 2018 en onder meer de volgende facturen overgelegd:
Factuurdatum
Factuur uitgereikt door
Beschrijving
Bedrag excl. OB
OB
3 oktober 2018
[bedrijf 2] BVVerrichte werkzaamheden september
€ 30.000,00
€ 6.300,00
3 november 2018
[bedrijf 2] BVVerrichte werkzaamheden oktober
€ 27.000,00
€ 5.670,00
5 december 2018
[bedrijf 2] BVVerrichte werkzaamheden november
€ 27.650,00
€ 5.806,50
31 december 2018
[bedrijf 2] BVVerrichte werkzaamheden december
€ 28.320,00
€ 5.947,20
31 december 2018
[bedrijf 2] BVOvereenkomst beëindiging samenwerking
€ 30.000,00
€ 6.300,00
Totaal
€ 30.023,00
2.8.
Naar aanleiding hiervan heeft de Inspecteur nadere vragen gesteld aan belanghebbende.
2.9.
Op 4 maart 2020 heeft belanghebbende meegedeeld dat hij met [naam 1] ( [naam 1] ) een samenwerking had om gezamenlijk te investeren in flexkantoren, dat [naam 1] de financiële zaken regelde en dat belanghebbende arbeid verrichtte, financiële taken had en adviseerde. Over de betaling van de facturen van [bedrijf 2] BV heeft hij verklaard dat het hier deels om schulden gaat en dat deels sprake is van voorfinanciering door [naam 1] . Belanghebbende heeft verder onder meer een samenwerkingsovereenkomst met [bedrijf 2] BV (de samenwerkingsovereenkomst), een offerte van [bedrijf 3] opgemaakt door [naam 2] [naam 1] en een stuk van 3 januari 2019 waarin de samenwerkingsovereenkomst wordt beëindigd, overgelegd. In die beëindiging staat dat [bedrijf 2] van belanghebbende een uitkoopsom zal ontvangen van € 30.000 en dat belanghebbende de nog openstaande facturen van 2 juli 2018 en 31 december 2018 nog moet voldoen. Omdat niet alle door de Inspecteur opgevraagde stukken zijn overgelegd, niet alle vragen zijn beantwoord en de overgelegde stukken nieuwe vragen hebben opgeroepen, heeft de Inspecteur met dagtekening 16 maart 2020 opnieuw een vragenbrief aan belanghebbende gestuurd.
2.10.
Op 7 augustus 2020 heeft belanghebbende, na door de Inspecteur te zijn gerappelleerd, schriftelijk gereageerd en daarin onder meer verklaard dat hij een klantenbestand heeft gekocht teneinde te kunnen gaan handelen in consumentenelektronica, dat hij een en ander contant heeft betaald omdat [bedrijf 2] BV niet beschikt over een bankrekening, dat hij een deel wilde betalen door arbeid te verrichten in het pand (het pand), gelegen aan de [straat 1] 35, en een deel heeft betaald met de levering van telefoons. Verder heeft belanghebbende daarbij verklaard dat de verbouwing in het pand door [naam 1] zou worden uitgevoerd en dat de kosten van de verbouwing in diens administratie terug te vinden zouden moeten zijn. Belanghebbende heeft onder meer kwitanties van [bedrijf 4] BV voor de aankoop van een klantenbestand en diverse facturen van en aan hem overgelegd.
2.11.
Met dagtekening 29 oktober 2020 heeft de Inspecteur belanghebbende een vooraankondiging van de uitspraak op bezwaar gestuurd waarin hij meedeelt een bedrag van € 44.304 aan voorbelasting in aftrek toe te staan. Dit bedrag ziet voor € 40.399 op naar belanghebbende verlegde omzetbelasting, voor € 3.675 op de factuur van [bedrijf 2] BV van 13 oktober 2018 inzake de aankoop van het klantenbestand en voor het overige op andere facturen uit het vierde kwartaal dan vermeld in de tabel onder 2.7. Wat betreft de facturen van [bedrijf 2] BV vermeld onder 2.7 wordt geen aftrek verleend. Enerzijds omdat die betrekking hebben op een ander tijdvak dan het vierde kwartaal van 2018, anderzijds omdat niet duidelijk is welke prestaties [bedrijf 2] BV heeft verricht en de facturen ook niet zijn te herleiden naar de samenwerkingsovereenkomst.
2.12.
Tijdens het telefonisch hoorgesprek op 4 februari 2021 is afgesproken dat belanghebbende nogmaals de gelegenheid krijgt om aanvullende stukken te overleggen. De uiterste inleverdatum is daarbij 15 maart 2021. Belanghebbende heeft geen aanvullende informatie verstrekt.
2.13.
Bij de uitspraak op bezwaar heeft de Inspecteur overeenkomstig de vooraankondiging de naheffingsaanslag verminderd met € 44.304 tot € 45.294, de verzuimboete verminderd tot op € 4.529 en de belastingrente verminderd tot op € 1.097.
2.14.
In de bezwaarfase heeft belanghebbende ter zake van aanschaf van de [bedrijf 5] bij bericht van 21 augustus 2021 nogmaals een factuur aan de Inspecteur gezonden. Ter zake van deze factuur is bij beschikking van 11 december 2020 op de negatieve suppletie over het derde kwartaal van 2020 een teruggaaf van € 5.207 aan omzetbelasting verleend.
2.15.
De Inspecteur heeft bij beschikking van 28 mei 2022 de verzuimboete vernietigd.
2.16.
Tot de gedingstukken behoort een geschrift met de volgende tekst:
”SAMENWERKINGSOVEREENKOMST
1. [bedrijf 2] BV, gevestigd te [Z] , [straat 2] , ten deze vertegenwoordigd door [naam 1] , in de functie van Bestuurder.
Hierna te noemen: “Partij A”.
2. [bedrijf 1] , gevestigd te [Z] , [postcode] [Z] , ten deze vertegenwoordigd door [X] , in de functie van eigenaar
Hierna te noemer: “Partij B”.
Verklaren het volgende overeen te zijn gekomen;
Artikel 1: Overwegingen
1a. Partij A expertise/kennis/finance/arbeid
1b. Partij B expertise/kennis/finance/arbeid
1c. Het doel van de beoogde samenwerking tussen partijen is opzetten flex kantoren [straat 1] 35
1d. De taak/taken van Partij A is/zijn onder deze samenwerkingovereenkomst investeren en werkzaamheden
1e. De taak/taken van Partij B is/zijn onder deze samenwerkingovereenkomst investeren en werkzaamheden
lf. Het doel van deze overeenkomst is het vastleggen van afspraken voor de periode voorafgaand aan de beoogde samenwerking tussen partijen. Het doel van deze overeenkomst is nadrukkelijk niet het tot stand brengen van een samenwerking.
Artikel 2: Duur
2a. Deze samenwerkingovereenkomst is aangegaan voor een duur van onbepaalde tijd. De samenwerkingovereenkomst is aangevangen op 02-01-2018 en zal derhalve eindigen op nader overeen te komen.
2b. Verlenging van deze overeenkomst is mogelijk indien beide partijen dat wensen. Hiertoe stellen zij een schriftelijke verlenging op voor een nader te bepalen periode.
2
Artikel 3. Doelstellingen
3a.opstarten van flex kantoren en flex plekken met als doel verhuur aan zzp-ers
Artikel 4: Kosten
4a. De kosten die ten behoeve van deze samenwerkingverklaring moeten worden gemaakt zijn begroot op €400.000,00. Partijen dragen ieder afzonderlijk gelijkwaardig hun eigen kosten.
Artikel 5: Uitgangspunten, rechten en verplichtingen
5a. Het uitgangspunt van deze samenwerkingovereenkomst is het onderzoeken van de mogelijkheden tot het aangaan van een samenwerking tussen partijen.
5b. Partijen zullen de volgende taken uitvoeren ter uitvoering van overeenkomst:
(…)
De taken van Partij A bestaan uit:
[arbeid taak 1 partij A] [financiële taak 2 partij A] [administratie taak 3 partij A]De taken van Partij B bestaan uit:
[arbeid taak 1 partij B] [financiële taak 2 partij B] [clienten werving taak 3 partij B]5c. Partijen spannen zich in om elkaar over en weer zo snel mogelijk te informeren over zaken waarvan zij weten of redelijkerwijs hadden moeten weten dat ze van belang zijn voor de wederpartij.
5d. Het staat partijen vrij om zich op ieder moment terug te trekken uit deze overeenkomst, zonder dat zij hiermee over en weer verplichting schept. Deze bepaling is behoudens verplichtingen die tot stand komen naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid en behoudens verplichtingen die in deze overeenkomst worden verbonden aan het onttrekken van een dezer partijen aan de overeenkomst.
4
Artikel 9: Slotbepaling
9a. Alle voorgaande overeenkomsten tussen partijen worden vervangen door deze overeenkomst.
Aldus overeengekomen en in tweevoud opgemaakt.
Plaats: [Z]
Datum: 2-1-2018
Handtekening Partij A Handtekening Partij B
—————————– (handtekening; Hof)
[naam 1] [X] ”(stempelafdruk [naam 1] GROUP)
2.17.
Het geschrift ter zake van de beëindiging van de samenwerkingsovereenkomst luidt:
”Samenwerkings overeenkomst Beeindiging
Datum 3-1-2019
Bij deze zijn partij a en partij b samen overeen gekomen om de samenwerking aan gegaan op 2-1-2018 te beeindigen
De beeindiging is mondeling op 20-12-2019 toegezegd en beide partijen zijn overeen gekomen dat [bedrijf 2] een uitkoopsom zal ontvangen van 30.000euro van [bedrijf 1] , naast alle kosten die al gemaakt zijn voor de verbouwing/huur en werkzaamheden in 2018 door [bedrijf 2] .
[bedrijf 1] zal daarbij de fakuren die nog open staan dus gewoon nog moeten voldoen. Het gaat om fakturen [# 3] tm [# 4] en [# 5] afkoopfaktuur.Handtekening voor akkoord
[naam 1] [X] ”2.18.
Een verklaring ondertekend door [naam 1] en belanghebbende met dagtekening 17 augustus 2022 vermeldt:
”Verklaring samenwerkingsverband tussen [bedrijf 2] BV en [bedrijf 1]
Hierbij onderteken ik, [naam 1] ( [bedrijf 2] BV) dat [X] vanuit [bedrijf 1] een samenwerking samen zijn aangegaan in 2018 en in 2019 is deze samenwerking beëindigd.
Inhoud van de samenwerkingsverband:
– [bedrijf 1] heeft het klantenbestand van [bedrijf 2] overgekocht en fungeert als intermediair tussen koper en verkoper.
– [bedrijf 1] is een belanghebbende in het samenwerkingsverband van het project [bedrijf 2] BV.
– [bedrijf 1] heeft het pand deels verbouwd.
De werkzaamheden van [bedrijf 1] betrof:
1. Alle sloopwerkzaamheden in het pand
2. Herstelwerk van sloopwerkzaamheden
3. Schilderwerk
4. Gipswanden plaatsen”
2.19.
[naam 1] verblijft in het buitenland en er is een strafrechtelijk onderzoek naar hem ingesteld.”
2.2.
Nu de hiervoor vermelde feiten door partijen op zichzelf niet zijn bestreden zal ook het Hof daarvan uitgaan.
3Geding na cassatie
De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 19 december 2025 – voor zover voor het geding na verwijzing van belang – het volgende overwogen:
“4.1. Het middel richt zich tegen de hiervoor in 3.3 weergegeven oordelen van het Hof. Het Hof is volgens het middel ten onrechte eraan voorbijgegaan dat in dit geval met betrekking tot de bewijslevering de in artikel 25, lid 3, AWR en artikel 27e, lid 1, AWR voorziene regeling geldt, hetgeen voor de belastingplichtige een verzwaarde bewijslast betekent wanneer vaststaat dat hij niet de vereiste belastingaangifte heeft gedaan. Die regeling geldt ook voor de heffing van omzetbelasting, aldus het middel. Volgens het middel heeft het Hof ten onrechte uit het arrest Barlis afgeleid dat geen plaats kan zijn voor toepassing van de verzwaarde bewijslast. BTW-richtlijn 2006 bevat in dit opzicht geen regels over de verdeling van bewijslast en de mate van te leveren bewijs. Artikel 27e, lid 1, AWR is een bepaling van nationaal recht die deel uitmaakt van de inrichting van het fiscale procesrecht in Nederland, waaronder zijn begrepen de procesregels voor het beslechten van geschillen over de heffing van omzetbelasting. De regels van het fiscale procesrecht vallen binnen de procedurele autonomie van de lidstaten mits deze niet in strijd zijn met de Unierechtelijke beginselen van doeltreffendheid en gelijkwaardigheid. Een dergelijke strijdigheid doet zich bij de regeling van artikel 27e, lid 1, AWR niet voor, aldus het middel.
Omkering en verzwaring van de bewijslast
4.2.1
Bij de beoordeling van het middel stelt de Hoge Raad het volgende voorop.
4.2.2
Op grond van artikel 15, lid 1, aanhef en letter a, van de Wet OB brengt een ondernemer onder de in dat artikel vermelde voorwaarden in aftrek de omzetbelasting die door andere ondernemers ter zake van door hen aan die ondernemer verrichte leveringen en verleende diensten in rekening is gebracht, voor zover de goederen en de diensten door de ondernemer worden gebruikt voor belaste handelingen. Op de ondernemer die het recht op aftrek wil uitoefenen, rust de last het bewijs te leveren dat aan alle voorwaarden voor het uitoefenen van het recht op aftrek is voldaan. Voor het leveren van het bewijs van het recht op aftrek geldt in beginsel de in belastingzaken als regel geldende maatstaf van aannemelijk maken.
4.2.3
Op grond van artikel 14, lid 1, van de Wet OB, in samenhang gelezen met de artikelen 8 en 10 AWR, is de ondernemer gehouden de aangifte voor de omzetbelasting te doen binnen de daartoe door de inspecteur gestelde termijn.
Indien de ondernemer nalaat de hiervoor bedoelde aangifte te doen en de inspecteur hem daarop een naheffingsaanslag oplegt, schrijven artikel 25, lid 3, AWR, artikel 27e, lid 1, AWR en artikel 27h, lid 2, AWR dwingend de zogeheten omkering en verzwaring van de bewijslast voor. Dit brengt mee dat de ondernemer de stelplicht en de verzwaarde bewijslast draagt van de feiten die van belang zijn voor de beoordeling van de vraag dat en in hoeverre de naheffingsaanslag onjuist is. De verzwaarde bewijslast betekent dat de ondernemer niet kan volstaan deze feiten aannemelijk te maken, maar dat hij deze overtuigend moet aantonen.
4.2.4
De belastingplichtige die niet heeft voldaan aan een uitnodiging van de inspecteur tot het doen van aangifte, kan niet aan omkering en verzwaring van de bewijslast ontkomen door alsnog aan de uitnodiging tot het doen van aangifte te voldoen nadat de inspecteur een belastingaanslag naar een geschat bedrag heeft vastgesteld.
4.2.5
Verder geldt dat de belastingrechter in feitelijke instantie op grond van artikel 27e, lid 1, AWR en artikel 27h, lid 2, AWR is gehouden om de bewijslast om te keren en te verzwaren, ongeacht het standpunt van procespartijen daarover, indien de vaststaande feiten daartoe aanleiding geven.
Verenigbaarheid van een dwingende regeling tot omkering en verzwaring van de bewijslast met BTW-richtlijn 2006
4.3.1
In deze zaak staat vast dat belanghebbende over het betrokken tijdvak niet de op grond van artikel 14, lid 1, van de Wet, in samenhang gelezen met de artikelen 8 en 10 AWR, vereiste aangifte heeft gedaan. De vraag is of het Hof terecht ervan is uitgegaan dat BTW-richtlijn 2006 zich wat betreft het leveren van het bewijs van het recht op aftrek verzet tegen toepassing van het bepaalde in artikel 27e, lid 1, AWR en artikel 27h, lid 2, AWR.
4.3.2
BTW-richtlijn 2006 bevat geen regels als het gaat om de verdeling van de bewijslast en de daarbij te hanteren bewijsmaatstaf in een procedure over een opgelegde naheffingsaanslag in de omzetbelasting.
4.3.3
Waar het gaat om het uitoefenen van het recht op aftrek, heeft het Hof van Justitie geoordeeld dat de belastingplichtige die aanspraak maakt op aftrek van btw, moet bewijzen dat hij zowel voldoet aan de materiële voorwaarden voor aftrek als bedoeld in met name de artikelen 168 en 169 van BTW-richtlijn 2006, alsook aan de formele voorwaarden daarvoor zoals neergelegd in artikel 178 van BTW-richtlijn 2006.
4.3.4
Wat betreft de materiële voorwaarden heeft het Hof van Justitie in zijn arrest van 4 september 2025, SC Arcomet Towercranes SRL, C-726/23, ECLI:EU:C:2025:646, eraan herinnerd dat slechts aanspraak kan worden gemaakt op aftrek van voorbelasting indien (i) de betrokkene een belastingplichtige in de zin van BTW-richtlijn 2006 is, (ii) hij de goederen of diensten waarvoor op dat recht aanspraak wordt gemaakt, in een later stadium gebruikt voor zijn eigen belaste handelingen en (iii) die goederen of diensten door een andere belastingplichtige aan hem zijn geleverd of verricht. De belastingdienst mag van een belastingplichtige die om aftrek van voorbelasting verzoekt, verlangen dat hij andere documenten dan de factuur overlegt om te bewijzen dat aan de materiële voorwaarden voor het recht op aftrek is voldaan, dat wil zeggen dat de op de factuur vermelde prestaties zijn verricht en dat deze zijn gebruikt voor de belaste handelingen van de belastingplichtige, mits overlegging van die bewijzen noodzakelijk en evenredig is voor de beoordeling of is voldaan aan deze materiële voorwaarden.
4.3.5
Wat betreft de formele voorwaarden voor het recht op aftrek geldt dat de belastingplichtige moet beschikken over een factuur die voldoet aan de daaraan wettelijk gestelde eisen. Uit de rechtspraak van het Hof van Justitie, waaronder het arrest Barlis, volgt echter dat de belastingdienst het recht op aftrek niet mag weigeren enkel en alleen omdat een factuur niet voldoet aan enkele formele voorwaarden, indien hij beschikt over alle gegevens die nodig zijn om na te gaan of is voldaan aan de materiële voorwaarden voor de uitoefening van dat recht. Wanneer de belastingautoriteiten tot de conclusie komen dat de door de belastingplichtige overgelegde facturen niet voldoen aan de formele vereisten en zij niet beschikken over alle gegevens om te kunnen vaststellen dat aan de materiële voorwaarden voor aftrek is voldaan, staat het hun daarentegen vrij om, zonder dat het evenredigheidsbeginsel zich daartegen verzet, na te gaan of aan de materiële voorwaarden voor dat recht is voldaan en daartoe te verlangen dat de belastingplichtige aanvullende bewijzen overlegt.
4.3.6
De hiervoor in 4.3.4 en 4.3.5 bedoelde rechtspraak werpt geen licht op de in deze zaak aan de orde zijnde vraag of een nationale regeling die voorziet in omkering en verzwaring van de bewijslast met betrekking tot de onjuistheid van een uitspraak op bezwaar betreffende de omzetbelasting over een tijdvak of periode waarvoor de belastingplichtige de vereiste aangifte(n) niet heeft gedaan, verenigbaar is met BTW-richtlijn 2006. Het Hof heeft dit miskend.
Beginselen van gelijkwaardigheid, doeltreffendheid en evenredigheid
4.4.1
Zoals het middel met juistheid stelt, geldt dat voor zover regels van Unierecht ontbreken, het fiscale procesrecht – waartoe regels over de bewijsvoering behoren – valt binnen de procedurele autonomie van de lidstaten, op voorwaarde dat deze maatregelen niet ongunstiger zijn dan die welke voor soortgelijke gevallen op basis van het nationale recht gelden (gelijkwaardigheidsbeginsel), en die maatregelen de uitoefening van de door de rechtsorde van de Unie verleende rechten niet in de praktijk onmogelijk of uiterst moeilijk maken (doeltreffendheidsbeginsel) en niet verder gaan dan nodig om hun doel te bereiken (evenredigheidsbeginsel).
4.4.2
De in artikel 25, lid 3, AWR, artikel 27e, lid 1, AWR en artikel 27h, lid 2, AWR neergelegde regeling voldoet aan het Unierechtelijke beginsel van gelijkwaardigheid. Deze regeling geldt immers op gelijke wijze voor alle belastingplichtigen en voor alle belastingmiddelen, ongeacht of in het desbetreffende geval (mede) Unierecht van toepassing is of alleen het nationale recht.
4.4.3
De omkering en verzwaring van de bewijslast die uit toepassing van artikel 25, lid 3, AWR, artikel 27e, lid 1, AWR en artikel 27h, lid 2, AWR voortvloeit voor degene die de vereiste belastingaangifte niet heeft gedaan, is een zware processuele sanctie die als dwangmiddel is gericht op het bevorderen van het doen van juiste en volledige aangiften en mede is bedoeld om tegemoet te komen aan bewijsproblemen die de inspecteur ondervindt indien de betrokkene niet voldoet aan de verplichting tot het verstrekken van informatie of het voeren van een administratie. De regeling streeft daarmee legitieme doeleinden na, die passen bij het uitvoering geven aan BTW-richtlijn 2006.
4.4.4
Ook voldoet de regeling aan de Unierechtelijke beginselen van doeltreffendheid en evenredigheid. Daartoe wordt het volgende in aanmerking genomen.
Wanneer de inspecteur vaststelt dat de ondernemer de aangifte voor de omzetbelasting niet heeft gedaan, mag hij de naheffingsaanslag niet naar willekeur vaststellen, maar moet hij daaraan een redelijke schatting ten grondslag leggen. Verder laat de regeling onverlet dat de belastingplichtige in de bezwaarfase en nadien in een gerechtelijke procedure, alle bewijzen kan aanvoeren om overtuigend aan te tonen dat de naheffingsaanslag niet te hoog is vastgesteld. Weliswaar zal in dat kader van de betrokken belastingplichtige – vanwege de verzwaarde bewijslast – overtuigender bewijs worden verlangd dan wanneer hij overeenkomstig de wet aangifte had gedaan, maar dit bewijsrechtelijke gevolg maakt het voor de belastingplichtige niet onmogelijk dan wel uiterst moeilijk om het bewijs te leveren dat aan de materiële voorwaarden voor aftrek van voorbelasting wordt voldaan.
Dit een en ander betekent dat de regeling van de omkering en verzwaring van de bewijslast het uitoefenen van het recht op aftrek niet onmogelijk dan wel uiterst moeilijk maakt en dat zij niet verder gaat dan nodig is voor het bereiken van de met de regeling nagestreefde doelstellingen.
Beginsel van neutraliteit van de btw en beginsel van gelijke behandeling
4.5.1
In het verweerschrift in cassatie heeft belanghebbende een beroep gedaan op het basisbeginsel van neutraliteit van de btw en gesteld dat het weliswaar aan lidstaten is om invulling te geven aan het fiscale procesrecht, maar dat dit nimmer kan leiden tot een zwaardere eis om het recht op aftrek van voorbelasting te kunnen effectueren.
4.5.2
Het mechanisme van het recht op aftrek, dat erop is gericht de ondernemer geheel te ontlasten van btw die in het kader van zijn economische activiteiten is verschuldigd of betaald, beoogt een neutrale fiscale behandeling van alle economische activiteiten te waarborgen, ongeacht de doelstellingen of resultaten ervan. Het hiervoor bedoelde beginsel van neutraliteit van de btw verlangt dat aftrek van btw wordt toegestaan indien vaststaat dat de materiële voorwaarden daartoe zijn vervuld, ook wanneer de belastingplichtige niet voldoet aan bepaalde formele voorwaarden.
Het neutraliteitsbeginsel vormt in de btw ook de uitdrukking van het gelijkheidsbeginsel tussen concurrerende ondernemers die zich in een vergelijkbare situatie bevinden.Die vergelijkbaarheid moet met name worden bepaald en beoordeeld tegen de achtergrond van het voorwerp en het doel van de betrokken bepalingen. Het neutraliteitsbeginsel staat niet eraan in de weg dat ondernemers die niet de vereiste aangifte voor de btw doen en daarmee de belastingdienst niet van de voor heffing van btw benodigde informatie voorzien, om de hiervoor in 4.4.3 omschreven redenen worden geconfronteerd met een zwaardere last te bewijzen dat zij voldoen aan de materiële voorwaarden voor aftrek dan ondernemers die wel de vereiste aangifte voor de btw doen. Het gaat daarbij immers om ondernemers die zich niet in een vergelijkbare situatie bevinden.
4.6
Gelet op hetgeen hiervoor in 4.4.1 tot en met 4.5.2 is overwogen, acht de Hoge Raad het buiten redelijke twijfel dat BTW-richtlijn 2006 en de beginselen van gelijkwaardigheid, doeltreffendheid, evenredigheid en fiscale neutraliteit van de btw, zich niet verzetten tegen het toepassen van een nationale regeling zoals neergelegd in artikel 25, lid 3, AWR, artikel 27e, lid 1, AWR en artikel 27h, lid 2, AWR.
4.7
De slotsom is dat het middel slaagt. De uitspraak van het Hof kan niet in stand blijven. Verwijzing moet volgen om te beoordelen of belanghebbende erin is geslaagd overtuigend aan te tonen dat en, zo ja, in hoeverre de uitspraak op het bezwaar onjuist is.”
4Geschil na verwijzing
In geschil is of de naheffingsaanslag, zoals vastgesteld bij de uitspraak op bezwaar, naar het juiste bedrag is opgelegd.
5Beoordeling van het geschil
5.1.
In deze zaak staat vast dat belanghebbende over het betrokken tijdvak (vierde kwartaal 2018) niet de vereiste aangifte heeft gedaan. De vraag of de BTW-richtlijn 2006 zich verzet tegen de daardoor in artikel 27e respectievelijk 27h AWR voorgeschreven ‘verzwaarde bewijslast’, is door de Hoge Raad in het verwijzingsarrest ontkennend beantwoord. Ook heeft de Hoge Raad daarin geoordeeld dat deze bewijslastregeling niet in strijd is met het neutraliteitsbeginsel en voldoet aan de Unierechtelijke beginselen van doeltreffendheid en evenredigheid.
5.2.
Het Hof zal na cassatie daarom beoordelen of belanghebbende erin is geslaagd overtuigend aan te tonen dat hij recht heeft op aftrek van de voorbelasting zoals vermeld op de vijf facturen die zijn weergegeven in r.o. 2.7 van de uitspaak van Hof Den Haag (hierna: de facturen).
5.3.
Daarvoor gaat het Hof allereerst na of de facturen voldoen aan de vereisten zoals neergelegd in artikel 35a van de Wet OB. Dat is naar ’s Hofs oordeel niet het geval. In het bijzonder wordt niet voldaan aan de eis dat op de factuur de hoeveelheid en de aard van de geleverde prestaties wordt vermeld (zie artikel 35, lid 1, aanhef en letter f, van de Wet OB). De facturen vermelden slechts ‘verrichte werkzaamheden [desbetreffende maand]’. Met deze algemene aanduiding wordt geen enkel inzicht verschaft in de aard en de hoeveelheid van de verrichte prestaties. Evenmin wordt voldaan aan de eis vermeld in artikel 35, lid 1, aanhef en letter g, van de Wet OB, dat de factuur de datum vermeldt waarop de prestatie is verricht of voltooid. De vermelding van een (gehele) maand, zonder enige toelichting, is onvoldoende specifiek en brengt mee dat de inspecteur in de uitoefening van zijn contolerende taak wordt beperkt. Belanghebbende is dus niet in het bezit van facturen die aan de daaraan gestelde eisen voldoen en voldoet daarmee niet aan de formele voorwaarden voor de uitoefening van het aftrekrecht.
5.4.
Dit oordeel laat onverlet dat de inspecteur de aftrek van voorbelasting niet mag weigeren als hij beschikt over alle gegevens die nodig zijn om na te gaan of is voldaan aan de materiële voorwaarden voor uitoefening van dat recht. In dit verband moet de inspecteur rekening houden met de aanvullende informatie die de belastingplichtige hem heeft verstrekt, waarbij heeft te gelden dat de belastingplichtige die het aftrekrecht inroept moet bewijzen aan de hand van door hem te verstrekken aanvullende informatie, dat hij aan de voorwaarden daarvoor voldoet (vgl. HvJ EU, 15 september 2016, ECLI:EU:C:2016:690, Barlis, r.o. 43 en 44 en 46).
5.5.
Gelet op hetgeen is overwogen onder 6.1 en 6.2 houdt deze bewijslast in het onderwerpelijke geval in dat belanghebbende overtuigend moet aantonen dat de op de facturen in rekening gebrachte omzetbelasting betrekking heeft op goederen en/of diensten die door hem zijn gebruikt voor belaste handelingen (zie artikel 15, lid 1, van de Wet OB). Daarin is belanghebbende niet geslaagd.
5.6.
Redengevend voor dit oordeel is dat de bewijsstukken geen licht werpen op de aard en hoeveelheid van de door [naam 1] verrichte prestaties. Bijgevolg kan niet worden beoordeeld of die prestaties, zo al prestaties zijn verricht, door belanghebbende, zoals vereist voor het aftrekrecht, zijn gebruikt voor belaste handelingen. Evenmin kan worden beoordeeld of [naam 1] , die zich volgens de verklaringen van belanghebbende vooral bezighield met financiële taken (zie 2.1, onder 2.9), terecht het algemene omzetbelastingtarief heeft vermeld op de facturen. Die beoordeling van het toegepaste tarief is ook van belang voor het aftrekrecht, omdat het HvJ in het Genius Holding-arrest (HvJ EU 13 december 1989, C-342/87, ECLI:EU:C:1989:635) heeft bepaald dat uitsluitend omzetbelasting die wettelijk verschuldigd is, aftrekbaar is als voorbelasting.
5.7.
Ook het achteraf, op 17 augustus 2022, opgestelde stuk genaamd: ‘Verklaring samenwerkingsverband tussen [naam 1] BV en [bedrijf 1] ’ (zie 2.1, onder 2.18) leidt het Hof niet tot een ander oordeel. In dat stuk wordt weliswaar een opsomming gegeven van de werkzaamheden die belanghebbende zou hebben verricht voor [naam 1] , maar dat stuk werpt geen licht op de werkzaamheden die [naam 1] voor belanghebbende heeft verricht en waarvoor de facturen zijn uitgereikt. Bedoeld stuk kan daarom niet dienen als aanvulling van de door de [naam 1] uitgereikte gebrekkige facturen, noch ten bewijze van het door belanghebbende geclaimde (materiele) aftrekrecht (zie 6.6).
5.8.
Het vorenstaande leidt het Hof tot het oordeel dat belanghebbende, met al hetgeen door hem is aangevoerd en overgelegd, niet overtuigend heeft aangetoond dat hij recht heeft op aftrek van voorbelasting met betrekking tot de vijf facturen in geding.
Slotsom
5.9.
Gelet op wat hiervoor is overwogen, is het hoger beroep ongegrond. De uitspraak van de rechtbank dient te worden bevestigd.
6Kosten
Voor een veroordeling in de proceskosten voor hoger beroep bestaat geen aanleiding.
7Beslissing
Het Hof bevestigt de uitspraak van de rechtbank.
De uitspraak is gedaan door mrs. C.J. Hummel, voorzitter, B.A. van Brummelen en W.J. Blokland, leden van de belastingkamer, in tegenwoordigheid van mr. A.H. van Dapperen als griffier. De beslissing is op 13 augustus 2026 in het openbaar uitgesproken.
Tegen deze uitspraak kunnen beide partijen binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie instellen bij de Hoge Raad der Nederlanden via het webportaal van de Hoge Raad www.hogeraad.nl.
Bepaalde personen die niet worden vertegenwoordigd door een gemachtigde die beroepsmatig rechtsbijstand verleent, mogen per post beroep in cassatie instellen. Dit zijn natuurlijke personen en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Als zij geen gebruik willen maken van digitaal procederen kunnen deze personen het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Alle andere personen en gemachtigden die beroepsmatig rechtsbijstand verlenen, zijn in beginsel verplicht digitaal te procederen (zie www.hogeraad.nl).
Bij het instellen van beroep in cassatie moet het volgende in acht worden genomen:
bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak gevoegd;
(alleen bij procederen op papier) het beroepschrift moet ondertekend zijn;
het beroepschrift moet ten minste het volgende vermelden:
de naam en het adres van de indiener;
de dagtekening;
een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;
e gronden van het beroep in cassatie.
Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad. In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.
Toelichting rechtsmiddelverwijzing
Per 15 april 2020 is digitaal procederen bij de Hoge Raad opengesteld. Niet-natuurlijke personen (daaronder begrepen publiekrechtelijke lichamen) en professionele gemachtigden zijn verplicht digitaal te procederen. Wie niet verplicht is om digitaal te procederen, kan op vrijwillige basis digitaal procederen. Hieronder leest u hoe een cassatieberoepschrift wordt ingediend.
Digitaal procederen
Het webportaal van de Hoge Raad is toegankelijk via “Login Mijn Zaak Hoge Raad” op www.hogeraad.nl. Informatie over de inlogmiddelen vindt u op www.hogeraad.nl.
Niet in Nederland wonende of gevestigde partijen of professionele gemachtigden hebben in beginsel geen geschikt inlogmiddel en kunnen daarom niet inloggen in het webportaal. Zij kunnen zo lang zij niet over een geschikt inlogmiddel kunnen beschikken, per post procederen.
Per post procederen
Alleen bepaalde personen mogen beroep in cassatie instellen per post in plaats van via het webportaal. Zij mogen dit bovendien alleen als zij zonder een professionele gemachtigde procederen. Het gaat om natuurlijke personen die geen ondernemer zijn en verenigingen waarvan de statuten niet zijn opgenomen in een notariële akte. Een professionele gemachtigde moet altijd digitaal procederen, ongeacht voor wie de gemachtigde optreedt. Degene die op papier mag procederen en dat ook wil, kan het beroepschrift in cassatie sturen aan de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), postbus 20303, 2500 EH Den Haag.
Een afschrift van deze uitspraak is in Mijn Rechtspraak geplaatst. Indien u niet digitaal procedeert, is een afschrift aangetekend per post verzonden op: